In Nederland leven verschillende papegaaiensoorten in het wild. De ene soort doet dit succesvoller dan de andere soort. De halsbandparkiet (Psittacula krameri) is de meest succesvolle papegaaiachtige die in Nederland leeft. Het is een middelgrote, groene vogel met een lange staart en een rode snavel. In de vlucht heeft hij puntige vleugels, een lange staart en een snelle, directe vliegwijze. Het zijn luidruchtige vogels die veel in groepen te zien zijn.

Factsheet

Waar komen ze voor?
In het broedseizoen nabij parken, landgoederen, boomgaarden en tuinen met oudere bomen waarin nestholten aanwezig zijn. Buiten deze periode komen de vogels ook elders voor. In het oorsprongsgebied India worden ze gevonden in de jungle en nabij boerderijen en tuinen.

Waar kunt u ze zien?
Voornamelijk in West-Nederland (Randstad). Hoofdpopulaties zitten in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam.

Wat eten ze?
Fruit, bladeren, zaden, noten en bessen.

Wat voor geluid maken ze?
Een schreeuwend ‘kie-ak kie-ak’ tijdens de vlucht of wanneer ze gealarmeerd zijn.

Beschrijving
De halsbandparkiet is een van de meest exotische en opvallende vogels in Nederland. Het is een tropische soort, en komt alleen in Nederland voor door menselijk ingrijpen. Van oorsprong komt de vogel voor in een brede gordel in het tropische landschap van West-Afrika t/m het zuiden van de Himalaya in India. In deze gebieden is het een veel voorkomende soort. Het is een aantrekkelijke, felgroene vogel, met een enorme lange staart. Aan de zwart-roze halsband van het mannetje dankt de soort zijn naam. Beide sexen hebben een opvallende rode snavel. In tegenstelling tot andere vogelsoorten buigt het bovenste gedeelte van de snavel naar beneden. Dit is een aanpassing voor het eten van fruit. Het zijn echte groepsdieren en extreem luidruchtig, vooral op de slaapplaats. In de zomer zijn ze rustiger tijdens de broedperiode. In deze tijd verblijft een broedpaar op zichzelf of in kleine losse groepjes en wanneer de jongen uitvliegen, vormen ze weer grotere groepen. In de winter maken alle vogels gebruik van gezamenlijke slaapplaatsen. De grootste slaapplaats bevindt zich in Voorburg. Hier verzamelen zich soms meer dan 3.000 vogels voor de nacht. Sommige vogels vliegen meer dan 20 kilometer om hier te overnachten.



Voedsel
Halsbandparkieten zijn vegetariërs. Ze eten een grote varieteit aan fruit, bessen, noten, zaden en granen. Ze zijn regelmatige bezoekers van voedertafels. Het wordt zelfs gesuggereerd dat de vogels de Hollandse winters niet kunnen overleven zonder het eten van vogelvoer uit tuinen en dat zij hierdoor voornamelijk stedelijke vogels blijven. Met het foerageren zijn ze voornamelijk in de vroege ochtend en de late middag bezig. De middag besteden ze aan andere activiteiten zoals het verzorgen van het verenkleed.

Broeden
Halsbandparkieten zijn secundaire holenbroeders. Ze nemen meestal een oud spechtenhol over. Ze starten vroeg in het jaar met broeden, meestal al in februari, maar sommige vogels leggen pas eind juni hun eieren. Het vroege broeden geeft de vogels een groot voordeel; doordat andere vogels nog niet zijn gestart met broeden, hebben zijn een grote keus aan nestmogelijkheden en ondervinden weinig competitie voor holen. De voornaamste concurrenten zijn spechten, spreeuwen en eventueel kauwtjes. Het vrouwtje legt 2 tot 4 eieren en bebroedt deze drie weken. De jongen worden door beide ouders verzorgd en vliegen uit nadat ze 40 à 50 dagen oud zijn. Normaal gesproken worden de vogels rond hun derde levensjaar geslachtsrijp.

Geschiedenis in Nederland
Halsbandparkieten komen al eeuwen in Nederland voor. Echter altijd als kooivogels. Al in de Middeleeuwen zijn (Nederlandse) prenten bekend waarop halsbandparkieten zijn afgebeeld. Ook op schilderijen uit de 16e en 17e eeuw komen de vogels regelmatig voor. De exotische vogels waren voorbestemd voor de adel en de rijke burgers. Hierdoor werden zij in relatief lage aantallen gehouden. Het gewone volk hield inheemse vogels als kooidieren (putters, vinken, groenlingen, lijsters enz.). Voor het houden van inheemse vogels werden in de 20e eeuw steeds strengere regels opgesteld. Hierdoor werd het handelen in en fokken met exotische vogels interessanter. Halsbandparkieten werden in de jaren ’60 en ’70 veel verkochte kooivogels. Aangezien de vogels luidruchtige kooivogels kunnen zijn, werden zij in sommige gevallen ‘vrijgelaten’. Deze vogels wisten zich te handhaven in het wild en zorgden voor een levensvatbare populatie in talloze steden. In 1968 broedde het eerste paartje op landgoed “Ockenburgh” in Den Haag, op landgoed “De Tempel” in Rotterdam werd het eerste broedgeval geconstateerd in 1973 en Amsterdam volgde in 1976. Inmiddels zijn ze niet meer uit het stadsbeeld van verschillende steden weg te denken. In sommige gevallen staan zij zij zelfs symbool voor de multiculturele samenleving.

Bron: http://www.papegaai-ara.nl/2006/11/19/de-halsbandparkiet-in-nederland/#more-124

In Belgie zal je ook wel halsbandparkieten in de grote steden hebben lijkt me. Ze zitten ook in Duitse steden als Bonn en Keulen.

Alexander,

Inderdaad, er zitten vrij grote kolonies in het Brusselse en het Antwerpse.  In Brussel rond Meise, Tervuren, Zaventem, Sint-Pieters-Leeuw, Dilbeek, maar ook in de binnenstad.  In Antwerpen op bepaalde plaatsen in de binnenstad waar ze ook kunnen nestelen.

De bovenstaande tekst was gekopieerd van een Nederlandse website als ik me niet vergis, en daarom was er alleen maar sprake van Nederland.

Ik denk zelfs dat Brussel een van de grootste broedplaatsen is voor de halsbandparkiet in Europa.

Uit studies van o.a. de Sovon is ondertussen gebleken dat de halsbandparkiet geen bedreiging vormt voor inheemse vogels.  Ze nemen wel ongebruikte broedholen van inheemse vogels over, maar ze maken er zelf ook die dan weer door de inheemse vogels overgenomen worden.  En ze broeden op verschillende momenten.

Geert

Dat is en boeiend stukje.

Ik wist helemaal niet dat het om zulke grote aantallen gaat.

In Londen zie je ze ook veel.
Het lawaai was af en toe oorverdovend.

Ze zijn gelukkig wel erg mooi.

Hier vind je meer over de verspreiding van halsbandparkieten in Nederland: http://www.sovon.nl/soorten.asp?euring=7120&lang=nl

onlangs was de halsbandparkietentelling 2006 (wat een wóórd...).
De resultaten vind je hier:
http://www.papegaai-ara.nl/2006/12/17/resultaten-parkietentelling-2006/

en wat moet er nou van die eenzame die eenzame Vlielandse vogel worden...

Vandaag hebben we een wandeltocht van 18 km gedaan met start in het Vlaamse Kortenberg, tussen Leuven en Zaventem.  Tijdens deze wandeltocht hebben we in de bossen rond Kortenberg tientallen, misschien wel honderden, halsbandparkieten gezien.  Zeker een aanrader als je eens zelf wil vaststellen dat er in België papegaai-achtigen in het wild leven!

Geert

als vogelliefhebber: ze zijn helaas een pest, ze zijn mooi maar horen hier niet thuis!

haslsbandparkieten zijn vroegbroeders en stelen alle holten dat onze inheemse holenbroeders gebruiken (voor zij zelf een nestplaats zoeken)zoals spechten, steenuilen, etc.....

groeten, Bart

Hoi Allemaal,

Over de verhoudingen tussen Halsbandparkieten en inheemse avifauna is ook een artikel op onze site te lezen:

http://www.papegaai-ara.nl/2006/12/16/inheemse-avifauna-niet-veel-te-duchten-van-halsbandparkiet/

Veel leesplezier,

Groetjes Grace

Bart e.a.,

Ik weet natuurlijk niet wat ik moet geloven, maar ik heb verschillende rapporten gelezen waaruit men wil laten blijken dat halsbandparkieten geen gevaar betekenen voor de lokale fauna, en dat ze zelfs hun holen op andere momenten bezigen als de inheemse soorten.  Hierdoor zouden de inheemse soorten zelfs meer broeikansen hebben dan anders.

Zelf heb ik vroeger ook halsbandparkieten gehad, en geen haar op mijn hoofd zou eraan denken om ze vrij te laten in ons klimaat.  Het lijkt me niet echt logisch dat ze hier in België kunnen overleven, wat eten ze nl. in de winter?  Nochtans heb ik er hier in Bornem ook al eens zien zitten.  We wonen slechts een dertigtal km's in vogelvlucht van Brussel, ook de Nationale Plantentuin in Mechelen is geen 30 km in vogelvlucht van onze tuin weg.  En persoonlijk vind ik het een beetje een verrijjking van de flaura hier in de omgeving.

Maar buiten die enkele keer heb ik ze niet gespot in Bornem.

Zijn er leden in dit forum die halsbandparkieten houden in een volière?

Geert

Volgens het nieuws van vanavond (ik weet niet meer of het op vtm of één was) zouden er in België nu zo'n 7000 paartjes halsbandparkieten zijn.  Deze week nog heb ik in een van de Vlaamse kranten een artikel gelezen waaruit blijkt dat het aantal vrije halsbandparkieten in belgië om de 3 jaar zou verdubbelen.  Van mij mogen ze in mijn tuin een plaatsje innemen, ik zie het niet direct als een bedreiging en het zou wel mooi ogen in mijn palmbomen.  Maar misschien denk ik daar binnen enkele jaren anders over.

Geert

Hallo allemaal,
Op de grens tussen Ukkel en Drogenbos zit er
ook een grote kolonie
S'avonds zie je die per groepen van 20-30 terugvliegen naar het bos waar ze huizen
jpaul

Heb de artikelen met zeer veel interesse zitten lezen. Ennuh ik heb er geen bezwaar tegen als deze vogel hier ook komt  "wonen" ....

Dat is echt een tropisch/exotisch tintje in je tuin!! Bij mij mogen ze komen!!
Vrees alleen dat het bij dromen zal blijven. Eer de bomen hier geschikt zijn voor deze vogels zit ik in het bejaardenhuis...  

Gr. Miranda

Bron: http://www.papegaai-ara.nl/2007/04/15/lente-voor-halsband-en-grote-alexanderparkieten-in-haarlem/

Lente voor Halsband en Grote Alexanderparkieten in Haarlem


Vandaag bezochten wij de verwilderde parkieten in Haarlem. De lente is in volle gang en het broedproces al flink gevorderd.

Er zijn twee soorten verwilderde parkieten in Haarlem. Als eerste de alom vertegenwoordigde Halsbandparkiet (Psittacula krameri). Een soort die veel voorkomt in de Randstad. De Halsbanden worden vergezeld door een nauw verwantte soort die alleen in Haarlem en Amsterdam in het wild voorkomt in Nederland: de Grote Alexanderparkieten (Psittacula eupatria).

De twee soorten zijn zo nauw aan elkaar verwant dat er hybriden voorkomen en deze ook vruchtbaar zijn. In gevangenschap wordt dit fenomeen gebruikt om kleurmutaties van de ene naar de andere soort over te brengen. Een kruisigen met een mutant Halsbandparkiet maakt de kleurmutatie beschikbaar in de hybride bloedlijn. Selectieve terugkruisingen op Grote Alexanderparkieten behoud de mutatie en de vogels lijken morfologisch gelijk aan de Grote Alexanders. Een dergelijk proces gaf ons de rode kanarie. Deze kreeg zijn rode kleur door een kruising met de Kapoetsen Sijs (Spinus cuculatus).



De parkieten waren duidelijk aan het broeden. De mannetjes kwamen binnen om hun partners op het nest te voeren. Vrouwtjes gingen maar kort van het nest om het voedsel in ontvangst te nemen en even de vleugels te strekken.

Later die dag bezochten we de slaapplaats, waar de niet broedende populatie samenkomt voor de nacht. In het park waar de vogels broeden zijn de 2 soorten makkelijk te onderscheiden door het veel diepere stemgeluid van de Alexanderparkiet. Het is je vergeven als je de Grote Alexander op geluid alleen voor een Amazone papegaai houd. Maar bij de slaapplaats was dit onderscheid minder duidelijk. Sommige van de grotere vogels klonken als Halsbandparkieten. Fotos van enkele van deze vogels laten zien dat deze een vage bruine waas in plaats van donker rode spiegel op hun vleugels hebben die Grote Alexanderparkieten behoren te hebben. Deze vogels zijn bastaarden van Halsband- en Grote Alexanderparkieten

De hybridisatie van de twee soorten roept een aantal vragen op. Waarom gebeurt dit? Is het omdat de Grote Alexanders onvoldoende partners weten te vinden? Welk effect op de parkieten populatie in zijn geheel zal dit hebben. Zal er een nieuwe parkieten soort in Haarlem ontstaan die kenmerken van beide oudersoorten behoud of zal een van de twee soorten de overhand krijgen en zullen de genen van een van twee soorten uiteindelijk uit de populatie verdwijnen? De tijd zal het leren.



De totale populatie parkieten geteld op de slaapplaats was 81. Waarvan er 14 de grote hadden van een Alexanderparkiet.

Gisteren heb ik de eerste halsbandparkieten in mijn nieuwe volière geplaatst: een blauw vrouwtje en een groen mannetje...